Porosty – trochę inne grzyby

Porosty są to niewielkie organizmy, o ogromnym znaczeniu dla człowieka. Dawniej wykorzystywane były jako mąka w czasach głodu. Dziś są elementem gospodarki krajów północy, stanowiąc ważne źródło pokarmu dla zwierząt.

Ich użyteczność wynika również z faktu, iż należą do naturalnych wskaźników stanu czystości środowiska, dlatego nazywa się je bioindykatorami. Ponadto wiele gatunków porostów posiada właściwości lecznicze. Porosty chociaż należą do świata grzybów, to w niczym nie przypominają dobrze nam znanych owocników z trzonem i kapeluszem. Specjalistyczna nazwa porostów to grzyby zlicheniozowane, a nauka o nich to lichenologia.

Jak wyglądają porosty?

Porosty przybierają najróżniejsze kształty oraz struktury, pod względem budowy zewnętrznej, można wyróżnić następujące formy: plecha- proszkowata, skorupiasta, łuseczkowata, listkowata, krzaczkowata oraz nitkowata.

Gdzie rosną porosty?

Wszędzie! Porosty mogą występować na drzewach, krzewach, drewnie, skałach, betonie, kamieniach czy nawet metalowych sprzętach. Porosty są to organizmy pionierskie, czyli takie które kolonizują jako pierwsze miejsca dotąd niezamieszkałe, dając przy tym możliwość ekspansji innym organizmom.

Dlaczego są tak cenne dla nas, ludzi?

Porosty należą do najczulszych wskaźników stanu środowiska. O składzie powietrza w danym miejscu oraz stopniu jego zanieczyszczenia świadczy obecność poszczególnych porostów.
Do pomocy w zbadaniu stopnia zanieczyszczenia danego miejsca dwutlenkiem siarki, wyróżniono specjalną skalę porostową, z podziałem na 7 stref. Im bardziej zanieczyszczona strefa tym porostów jest mniej lub jest ich brak, jest to tzw. pustynia porostowa, najczęściej spotykana w dużych miastach i w ośrodkach silnie przemysłowych. Im powietrze czystsze, mniej zanieczyszczone dwutlenkiem siarki tym porostów jest więcej i są bardziej okazałe. Porostem, charakterystycznym dla ostatniej wyróżnionej strefy jest granicznik płucnik oraz odnożyca jesionowa. Niestety są to strefy bardzo nieliczne.

W lasach Puszczy Piskiej możemy bardzo cząstko spotkać nadrzewny porost o nazwie brodaczka, który jest charakterystyczny dla strefy VI, czyli dla strefy o niskim stężeniu dwutlenku siarki i wysokiej czystości powietrza.